پروتز دندان

 

منظور از اصطلاح پروتز دندان، دندان مصنوعی یا تعویض دندان است. این پروتزها انواع مختلفی دارند، از روکش های ساده ای که برای کمک به ترمیم یک دندان استفاده می شود تا پروتزهای کامل دندان که برای جایگزینی یک دندان بکار برده می شوند و عموما دندان مصنوعی نامیده می شوند، پروتز متحرک و ثابت دندان بنا به دلایل زیبایی و پزشکی توسط دندان پزشک مورد استفاده قرار می گیرد. بیمارانی که به پروتز نیاز دارد برای گاز گرفتن چیزی به مشکل بر می خورند و همچنین به خاطر نداشتن یک دندان یا ظاهر جسمانی نامناسبی که به دلیل نداشتن دندان پیدا کرده اند، احساس شرمندگی می کنند.

پروتز دندان ثابت

پروتز ثابت دندان همان چیزی است که در بین عموم جامعه با عنوان روکش دندان مرسوم است. پروتز ثابت خود بر دو نوع است :

روکش تک واحدی دندان (single dental crown)

معمولا دندان زمانی نیاز به روکش دارد که به علتی ساختار دندان ضعیف شده و نیاز به حفاظت و حمایت با روکش دارد و یا بعضا دلایل زیبایی لزوم وجود روکش را منجر می شود. گاهی به دلیل نقص عملکرد دندان ( مشکلات فانکشنال ) ، روکش به کمک سیستم جویدن و مضغ فرد می آید.

بریج دندان ( dental bridges)

یکی دیگر از انواع پروتز ، بریجهای دندانی هستند . آنچه که بیشتر با عنوان پروتز ثابت دندان در بین جامعه مرسوم است همین نوع پروتز دندان است. این نوع پروتز ، در واقع زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که فرد یک یا تعداد بیشتری از دندانهای خود را از دست داده و در عین حال هنوز حداقل یک دندان در جلو و یک دندان در عقب دندان از دست رفته وجود دارد. به این ترتیب با تراش دو دندان مجاور ناحیه خالی از دندان ، یک پل (bridge ) بین دندانهای پایه زده می شود تا ناحیه خالی از دندان پر شده و دوباره توانایی جویدن و زیبایی به فرد باز گردد.

پروتزهای دندانی متحرک

گاهی به دلایل متعدد نمیتوان از پروتزهای دندانی ثابت برای جایگزینی دندانهای از دست رفته استفاده کرد. در این صورت پروتزهای متحرک به کمک افزاد بی دندان یا با تعدادی دندان از دست رفته و دندانپزشکان می آید. پروتز متحرک همانطور که از نام آن بر می آید به راحتی داخل دهان گذاشته و یا برداشته میشود . پروتزهای دندانی متحرک بر سه نوع اند:

• پروتز دندانی پارسیل (partial prosthesis)

آن چیزی که در بین عموم جامعه با عنوان « دندان تکه ای » موسوم است همین نوع از انواع پروتز هستند. پروتز پارسیل خود انواع گوناگونی دارد : برای مثال پروتزهای پارسیل تمام آکریل ( فلیپر ) ، معمولا به عنوان یک درمان موقتی در بسیاری از موارد مورد استفاده قرار می گیرند. نوع دیگر پروتزهای پارسیل پروتزهای کرم کبالت است که از قدیم الایام به عنوان درمان بی دندانیها با انتهای آزاد ( کسانی که دندانهای خلفی _دندانهای عقبی _خود را از دست داده اند و دندانی جهت پایه برای پروتز ثابت ندارند ) یا کسانی که به هر دلیل نمیخواهند از پروتز ثابت دندان استفاده کنند مورد استفاده قرار می گرفته است. این انواع پروتز شامل ترکیب آکریل ( بخش صورتی دست دندان « لثه پروتز ») و آلیاژ فلزی هستند کهکه بخش عمده آن را کرم و کبالت شامل میشود .معمولا به علت فلزی بودن گیره ها ظاهری نا خوشایند دارند. به همین علت امروزه انواع دیگری از پروتز پارسیل طراحی شده که بخش فلزی آن نیز به صورت رنگ دندان میباشد و به آنها پروتز پارسیل felexite گفته میشود.

• پروتز کامل دندان یا دست دندان ( denture)

حتما دست دندانهای پدر بزرگها و مادر بزرگها را دیده اید. این نوع از پروتز متحرک برای افرادی مورد استفاده قرار میگیرد که تمام دندانهای خود را از دست داده اند . هر چند امروزه با پیدایش ایمپلنتهای دندانی ، استفاده از این انواع پروتز متحرک کمتر شده، اما هنوز به عنوان کم هزینه ترین درمان بی دندانی مورد استفاده قرار میگیرد. پروتز کامل نیز دارای دو نوع معمولی و لثه نرم است . نکته مهم این که پروتز کامل دندان از دو بخش تشکیل میشود یکی دندانها که سفید هستند و دیگری بخش صورتی پروتز که در بین بیماران با عنوان « لثه پروتز » موسوم است. این بخش لثه پروتز باید مستحکم باشد که بتواند کارآیی لازم را داشته باشد. در واقع لثه نرم به صورت یک لایه با ضخامت ۱-۲ میلی متری در زیر لثه سخت پروتز به مدت کوتاه استفاده میشود تا تورم یا التهابات لثه بیمار برطرف شده و بستر مناسبی برای دریافت پروتز با لثه سخت فراهم شود. اگر پروتز با لثه نرم قرار باشد که به طور دایم مورد استفاده قرار بگیرد ، هرچند در ابتدا استفاده از آن بسیار راحت تر است اما نه تنها کار آیی آن بسیار پایینتر است بلکه باعث تخریب بافت لثه باقیمانده در دهان فرد میشود. در عین حال تمیز نگه داشتن پروتزهای قابل انعطاف ( لثه نرم ) بسیار سخت تر است و احتمال رشد انواع باکتریها و قارچها در خلل و فرج آنها زیاد است.

• اوردنچر ( over denture )

اوردنچر نیز نوعی درمان پروتز دندانی متحرک است که در واقع دست دندان کاملی بوده که روی دو پایه دندانی یا چند پایه ایمپلنت می نشیند. به نسبت پروتز کامل دندان راحت تر است اما به هر حال متحرک است و راحتی آن از پروتز ثابت دندان کمتر است.

ایمپلنت دندان

ایمپلنت دندان پست های فلزی یا فرم هایی است که با استفاده از عمل جراحی در استخوان فک و در زیر لثه قرار می گیرد. هنگام کاشت دندان ایمپلنت، از آنها می توان برای جایگذاری دندان ها در دهان استفاده کرد. با توجه به اینکه ایمپلنت ثابت دندانی داخل استخوان فک قرار می گیرند، می توانند یک نقطه اتکای با ثبات برای دندان های مصنوعی باشند. دندان های مصنوعی و پل هایی که بر روی ایمپلنت ها قرار می گیرند لیز نمی خورند یا در دهان شما حرکت نمی کنند و این موضوع یک مزیت با اهمیت بسیار در زمان غذا خوردن و صحبت کردن است. این پایه های محکم به عملکرد دندان های مصنوعی و پل ها و نیز روکش های خاص قرار داده شده بر روی آن ها کمک موثر می کنند و به این ترتیب فرد احساس طبیعی تری در مقایسه با زمانی دارد که از پل ها و دندان های مصنوعی سنتی استفاده می کند.

دلایل کاشت دندان

بسیاری از دلایل با اهمیت برای توجیه لزوم جایگزینی دندان های از بین رفته با ایمپلنت دندان به شرح زیر وجود دارد:  وجود همه دندان ها در دهان می تواند اعتماد به نفس شما را افزایش دهد. به این ترتیب شما دیگر نگران توجه دیگران به دندان های از بین رفته خود نخواهید بود.  هنگامی که دندان ها از بین می رود، تحلیل استخوان دندان که این دندان ها را نگه می دارد شروع می گردد . کاشت دندان به حفظ این استخوان و ظاهر فک شما کمک می کند.  از دست دادن دندان می تواند بر کیفیت جویدن غذا و نوع غذاهایی که شما امکان خوردن آنها را دارید، تاثیر داشته باشد. بعضی افرادی که دندان های آنها از بین رفته است رژیم غذایی ضعیف دارند و به این ترتیب ممکن است سلامت کلی آنها تحت تاثیر قرار گیرد. میوه ها و سبزیجات خام نیازمند جویدن بیشتر هستند. به همین خاطر کسانی که با جویدن مشکل دارند ممکن است از مصرف آنها خودداری کنند. سایر انتخاب ها، همچون مخلوط کردن، پوره کردن و آب گرفتن نیز همواره قابل استفاده نیستند.  از دست دادن دندان ها می تواند وضعیت گاز گرفتن آنها را تغییر دهد. تغییر در وضعیت گاز گرفتن می تواند باعث ایجاد مشکلات خاص برای مفصل فک شود که در اصطلاح تخصصی به آن مفصل گیجگاهی یا تحتانی نیز گفته می شود.  از دست دادن دندان ها می تواند وضعیت صحبت کردن شما را تحت تاثیر قرار دهد و به این ترتیب اعتماد به نفس شما را کاهش دهد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>